(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
14.89. అధ్యాయః 089
అశ్వమేధపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Topics
బభ్రువాహనేనోలూపీచిత్రాంగదాభ్యాం సహ యాగదిదృక్ష్యా హాస్తినపురం ప్రత్యాగమనం॥ 1 ॥ తతః స్వయం సమాగతవ్యాసాజ్ఞయ యుధిష్ఠిరేణ ఋత్విగ్భిః సహాశ్వమేధోపక్రమః॥ 2 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ।

ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు స రాజా బభ్రువాహనః।
మాతృభ్యాం సహితో ధీమాన్కురూనభ్యాజగామ హ॥ 14-89-1(94981)
తత్ర వృద్ధాన్యథావత్స కురూనన్యాంశ్చ పార్థివాన్।
అభివాద్య మహాబాహుస్తైశ్చాపి ప్రతినందితః।
ప్రవివేశ పితామహ్యాః కుంత్యా భవనముత్తమం॥ 14-89-2(94982)
స ప్రవిశ్య మహాబాహుః పాండవానాం నివేశనం।
పితామహీమభ్యవందత్సాంనా పరమవల్గునా॥ 14-89-3(94983)
తథా చిత్రాంగదా దేవీ కౌరవస్యాత్మజాఽపి చ।
పృథాం కృష్ణాం చ సహితే వినయేనోపజగ్మతుః।
సుభద్రాం చ యథాన్యాయం యాశ్చాన్యాః కురుయోషితః॥ 14-89-4(94984)
దదౌ కుంతీ తతస్తాభ్యాం రత్నాని వివిధాని చ।
ద్రౌపదీ చ సుభద్రా చ యాశ్చాప్యన్యా యదుస్త్రియః॥ 14-89-5(94985)
ఊషతుస్తత్ర తే దేవ్యౌ మహార్ఙశయనాసనే।
సుపూజితే స్వయం కుంత్యా పార్థస్య హితకాంయయా॥ 14-89-6(94986)
స చ రాజా మహాతేజాః పూజితో బభ్రువాహనః।
ధూతరాష్ట్రం మహీపాలముపతస్థే యతావిధి॥ 14-89-7(94987)
యుధిష్ఠిరం చ రాజానం భీమదీంశ్చాపి పాండవాన్।
ఉపాగంయ మహాతేజా వినయేనాభ్యవాదయత్॥ 14-89-8(94988)
స తైః ప్రేంయా పరిష్వక్తః పూజితశ్చ యథావిధి।
ధనం చాస్మై దదుర్భూరి ప్రీయమాణా మహారథాః॥ 14-89-9(94989)
తథైవ చ మహీపాలః కృష్ణం చక్రగదాధరం।
ప్రద్యుంన ఇవ గోవిందం వినయేనోపతస్థివాన్॥ 14-89-10(94990)
తస్మై కృష్ణో దదౌ రాజ్ఞే మహార్హమతిపూజితం।
రథం హేమపరిష్కారం దివ్యాశ్వయుజముత్తమం॥ 14-89-11(94991)
ధర్మరాజశ్చ భీమశ్చ ఫల్గునశ్చ యమౌ తథా।
పృథక్పృథక్ చ తే చైనం మానార్థాభ్యామయోజయన్॥ 14-89-12(94992)
తతస్తృతీయే దివసే సత్యవత్యాత్మజో మునిః।
యుధిష్ఠిరం సమభ్యేత్య వాగ్మీ వచనమబ్రవీత్॥ 14-89-13(94993)
అద్యప్రభృతి కౌంతేయ యజ్ఞస్య సమయో హి తే।
ముహూర్తో యజ్ఞియః ప్రాప్తశ్చోదయంతీహ యాజకాః॥ 14-89-14(94994)
అహీనో నామ రాజేంద్ర క్రతుస్తేఽయం వికల్పవాన్।
బహుత్వాత్కాంచనస్యాస్య ఖ్యాతో బహుసువర్ణకః॥ 14-89-15(94995)
ఏవమత్ర మహారాజ దక్షిణాభిర్గుణీకుర।
శ్రీస్త్వాం వ్రజతు తే రాజన్బ్రాహ్మణా హ్యత్ర కారణం॥ 14-89-16(94996)
త్రీనశ్వమేధానత్ర త్వం సంప్రాప్య బహుదక్షిణాన్।
జ్ఞాతివధ్యాకృతం పాపం ప్రహాస్యతి నరాధిప॥ 14-89-17(94997)
పవిత్రం పరమం చైతత్పావనానాం చ పావనం।
యదశ్వమేధావభృథం ప్రాప్స్యసే కురునందన॥ 14-89-18(94998)
ఇత్యుక్తః స తు తేజస్వీ వ్యాసేనామితబుద్ధినా।
దీక్షాం వివేశ ధర్మాత్మా వాజిమేధాప్తయే తతః॥ 14-89-19(94999)
తతో యజ్ఞం మహాబాహుర్వాజిమేధం మహాక్రతుం।
బహ్వన్నదక్షిణం రాజా సర్వకామగుణాన్వితం॥ 14-89-20(95000)
తత్ర వేదవిదో రాజంశ్చక్రుః కర్మాణి యాజకాః।
పరిక్రామంతి శాస్త్రజ్ఞా యతావద్ద్విజసత్తమాః॥ 14-89-21(95001)
న తేషాం స్ఖలితం కించిదాసీదపహుతం తథా।
క్రమయుక్తం చ యుక్తం చ చక్రుస్తత్ర ద్విజర్షభాః॥ 14-89-22(95002)
కృత్వా ప్రవర్గ్యం ధర్మజ్ఞా యథావద్ద్విజసత్తమాః।
చక్రస్తే విధివద్రాజంస్తథైవాభిషవం ద్విజాః॥ 14-89-23(95003)
అభిషూయ తతో రాజన్సోమం సోమపసత్తమాః।
సవనాన్యానుపూర్వ్యేణ చక్రుః సాస్త్రానుసారిణః॥ 14-89-24(95004)
న తత్ర కృపణః కశ్చిన్న దరిద్రో బభూవ హ।
క్షుధితో దుఃఖితో వాఽపి ప్రాకృతో వాఽపి మానవః॥ 14-89-25(95005)
భోజనం భోజనార్థిభ్యో దాపయామాస శత్రుహా।
భీమసేనో మహాతేజాః సతతం రాజశాసనాత్॥ 14-89-26(95006)
సంస్తరే కుశలాశ్చాపి సర్వకార్యాణి యాజకాః।
దివసేదివసే చక్రుర్యథాశాస్త్రానుదర్శాత్॥ 14-89-27(95007)
నాషడంగవిదత్రాసీత్సదస్యస్తస్య ధీమతః।
నావ్రతో నానుపాధ్యాయో న చ వాదావిచక్షణః॥ 14-89-28(95008)
తతో యూపోచ్ఛ్రయే ప్రాప్తే షడ్ బైల్వాన్భరతర్షభ।
ఖాదిరాన్బిల్వసమితాంస్తావతః సర్వవర్ణినః॥ 14-89-29(95009)
దేవదారుమయౌ ద్వౌ తు యూపౌ కురుపతేర్మఖే।
శ్లేష్మాతకమయం చైకం యాజకాః సమకల్పయన్॥ 14-89-30(95010)
`సర్వానేతాన్యథాశాస్త్రం యాజకాః సమకారయన్।'
శోభార్థం చాపరాన్యూపాన్కాంచనాన్భరతర్షభ।
స భీమః కారయామాస ధర్మరాజస్య శాసనాత్॥ 14-89-31(95011)
తే వ్యరాజంత రాజర్షే వాసోభిరుపశోభితాః।
మహేంద్రానుగతా దేవా యథా సప్తర్షిభిర్దివి॥ 14-89-32(95012)
ఇష్టకాః కాంచనీశ్చాత్ర చయనార్తం కృతా విభో।
శుశుభే చయనం తచ్చ దక్షస్యేవ ప్రజాపతేః॥ 14-89-33(95013)
చతుశ్చిత్యశ్చ తస్యాసీదష్టాదశకరాత్మకః।
స రుక్మపక్షో నిచితస్త్రికోణో గరుడాకృతిః॥ 14-89-34(95014)
తతో నియుక్తాః పశవో యథాశాస్త్రం మనీషిభిః।
తం తం దేవం సముద్దిశ్య పక్షిణః పశవశ్చ యే॥ 14-89-35(95015)
ఋషభాః శాస్త్రపఠితాస్తథా జలచరాశ్చ యే।
సర్వాంస్తానభ్యయుంజంస్తే తత్రాగ్నిచయకర్మణి॥ 14-89-36(95016)
యూపేషు నియతా చాసీత్పశూనాం త్రిశతీ తథా।
అశ్వరత్నోత్తరా యజ్ఞే కౌంతేయస్య మహాత్మనః॥ 14-89-37(95017)
స యజ్ఞః శుశుభే తస్య సాక్షాద్దేవర్షిసంకులః।
గంధర్వగణసంకీర్ణః శోభితోఽప్సరసాం గణైః॥ 14-89-38(95018)
స కింపురుషసంకీర్ణః కింనరైశ్చోపశోభితః।
సిద్ధవిప్రనివాసైశ్చ సమంతాదభిసంవృతః॥ 14-89-39(95019)
తస్మిన్సదసి నిత్యాస్తు వ్యాసశిష్యా ద్విజర్షభాః।
సర్వశాస్త్రప్రణేతారః కుశలా యజ్ఞకర్మసు॥ 14-89-40(95020)
నారదశ్చ బభూవాత్ర తుంబురుశ్చ మహాద్యుతిః।
విశ్వావసుశ్చిత్రసేనస్తథాఽన్యే గీతకోవిదాః॥ 14-89-41(95021)
గంధర్వా గీతకుశలా నృత్యేషు చ విశారదాః।
రమయంతి స్మ తాన్విప్రాన్యజ్ఞకర్మాంతరేషు వై॥ ॥ 14-89-42(95022)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆశ్వమేధికపర్వణి అనుగీతాపర్వణి ఏకోననవతితమోఽధ్యాయః॥ 89 ॥

Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Footnotes
7-89-15 అహీనః అహ్నాం సోమయాగానాం బహూనాం సమూహోఽహీనః। న హీనః ద్రవ్యాదినా ఇతి వా॥ 7-89-23 అభిషవ సోమవల్ల్యాః కండనం॥ 7-89-24 సోమం సోమవల్లీరసం। సవనాని ప్రాతఃసవనాదీని॥ 7-89-27 సంస్తరే ఇష్టకానాం చయనాఖ్యే స్థండిలరచనే॥ 7-89-29 వర్ణినః పలాశకాష్ఠమయాః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.